1Kiedy go używamy?
Wyobraź sobie zdjęcie albo film z tej chwili. Present Continuous opisuje to, co na nim widać: co ludzie robią właśnie teraz. Czynność zaczęła się niedawno i wciąż trwa. Używamy go także dla czynności, które dzieją się w okresie obecnym, np. dzisiaj albo w tym tygodniu, nawet jeśli nie wykonujemy ich dokładnie w tej sekundzie.
| Mówimy o… | Przykład |
|---|---|
| Czynności w tej chwili | Shh! The baby is sleeping. |
| Tym, co teraz widzimy lub słyszymy | Look! The bus is coming. |
| Czynności w obecnym okresie (dziś, w tym tygodniu) | I'm reading a very good book this week. |
| Sytuacji, która trwa krótko | My cousin is staying with us at the moment. |
- ✓
Where's Dad? — He's cooking dinner in the kitchen.
- ✓
I can't talk now. I'm doing my homework.
- ✓
The children are playing in the garden.
2Zdania twierdzące: am / is / are + -ing
Present Continuous zawsze składa się z dwóch części. Pierwsza część to czasownik be, który zmienia się w zależności od podmiotu: am z I, is z he, she i it, are z you, we i they. Druga część to czasownik główny z -ing i ta część jest taka sama dla wszystkich osób. Obie części są konieczne: sama forma z -ing nie jest pełnym czasownikiem.
| Forma pełna | Forma skrócona |
|---|---|
| I am working. | I'm working. |
| You are working. | You're working. |
| He is working. | He's working. |
| She is working. | She's working. |
| It is working. | It's working. |
| We are working. | We're working. |
| They are working. | They're working. |
W mowie i w mniej formalnym piśmie (wiadomości, e-maile do znajomych) zwykle używamy form skróconych: I'm, you're, he's, she's, it's, we're, they're. Z imionami i rzeczownikami też często używamy 's: Tom's watching TV. My sister's talking on the phone.
3Pisownia: jak dodać -ing
Do większości czasowników po prostu dodajemy -ing do formy podstawowej. Ale niektóre czasowniki trochę zmieniają pisownię. Są cztery proste zasady. Wymowa czasownika się nie zmienia, zmienia się tylko zapis.
| Czasownik kończy się na… | Zasada | Przykłady |
|---|---|---|
| większość liter | + ing | read → reading, play → playing, go → going, eat → eating |
| -e (nieme e) | usuń e + ing | make → making, write → writing, dance → dancing, come → coming |
| jedna samogłoska + jedna spółgłoska (krótkie czasowniki) | podwój spółgłoskę + ing | sit → sitting, run → running, swim → swimming, stop → stopping |
| -ie | ie → y + ing | lie → lying, die → dying, tie → tying |
4Zdania przeczące
Żeby utworzyć przeczenie, stawiamy not po am, is lub are. Czasownik główny z -ing się nie zmienia. W Present Continuous nie używamy don't ani doesn't: czasownik be już jest czasownikiem posiłkowym.
| Forma pełna | Formy skrócone |
|---|---|
| I am not sleeping. | I'm not sleeping. |
| You are not listening. | You're not listening. / You aren't listening. |
| He is not working today. | He's not working today. / He isn't working today. |
| It is not raining. | It's not raining. / It isn't raining. |
| We are not watching TV. | We're not watching TV. / We aren't watching TV. |
| They are not playing. | They're not playing. / They aren't playing. |
- ✓
Turn off the TV, please. Nobody is watching it.
Nobody już sprawia, że zdanie jest przeczące. Po polsku mówimy „Nikt nie ogląda”, z dwoma przeczeniami, a po angielsku wystarczy jedno.
- ✓
I'm not wearing a coat because it's very warm today.
- ✓
The phone isn't working.
5Pytania i krótkie odpowiedzi
Żeby utworzyć pytanie, stawiamy am, is lub are przed podmiotem. W krótkich odpowiedziach używamy tylko podmiotu i czasownika be; nie powtarzamy czasownika z -ing. W twierdzących krótkich odpowiedziach używamy formy pełnej (Yes, I am), a w przeczących zwykle formy skróconej (No, I'm not).
| Pytanie | Krótka odpowiedź |
|---|---|
| Am I talking too fast? | Yes, you are. / No, you aren't. |
| Are you listening? | Yes, I am. / No, I'm not. |
| Is she studying? | Yes, she is. / No, she isn't. |
| Is it raining? | Yes, it is. / No, it isn't. |
| Are they coming? | Yes, they are. / No, they aren't. |
Ze słowami pytającymi (what, where, who, why) słowo pytające stoi na początku, a dalej szyk jest taki sam: am / is / are + podmiot + -ing.
- ✓
What are you doing? — I'm cooking.
- ✓
Where is Anna going? — She's going to the shops.
- ✓
Why are you laughing? — Because this film is so funny!
- ✓
Who is she talking to? — Her mum.
6Określenia czasu: now, at the moment, Look!, Listen!
Niektóre słowa i wyrażenia pokazują, że mówimy o tym, co dzieje się teraz. Często występują z Present Continuous. Now i at the moment zwykle stoją na końcu zdania (albo na początku). Look! i Listen! to tryb rozkazujący: używamy ich, gdy chcemy, żeby ktoś zobaczył lub usłyszał coś, co dzieje się w tej chwili.
| Określenie czasu | Przykład |
|---|---|
| now / right now | We're having lunch now. |
| at the moment | Sorry, she's speaking to a customer at the moment. |
| today / this week | I'm working from home today. |
| Look! | Look! That man is climbing the tree. |
| Listen! | Listen! Someone is knocking at the door. |
7Present Continuous czy Present Simple?
Oba czasy mówią o teraźniejszości, ale w różny sposób. Present Simple opisuje to, co dzieje się regularnie albo jest zawsze prawdą: przyzwyczajenia, codzienne czynności, pracę, fakty. Present Continuous opisuje to, co dzieje się teraz albo w obecnym okresie, przez ograniczony czas. Pomyśl o tym tak: Present Simple = ogólny obraz twojego życia; Present Continuous = jedna chwila z twojego życia.
| Present Simple (zwykle, zawsze) | Present Continuous (teraz) |
|---|---|
| I drink tea every morning. | I'm drinking coffee now. |
| She works in a bank. | She's working at home today. |
| It rains a lot in Manchester. | Look! It's raining. |
| We usually walk to school. | We're taking the bus this week. |
| My dad doesn't cook. | My dad is cooking dinner. What a surprise! |
Zwracaj uwagę na określenia czasu. Every day, usually, often, sometimes, never, on Mondays → Present Simple. Now, at the moment, today, Look!, Listen! → Present Continuous.
- ✓
Tom plays football every Saturday. Today he's playing in a big match.
- ✓
I usually wear jeans, but today I'm wearing a suit.
- ✗
I'm going to school every day.
Every day oznacza przyzwyczajenie, więc użyj Present Simple: I go to school every day.
8Czasowniki, których zwykle nie używamy z -ing
Niektóre czasowniki opisują uczucia, pragnienia, myśli albo to, co posiadamy, a nie czynności. Nazywamy je czasownikami stanu (state verbs). Zwykle używamy ich w Present Simple, nawet gdy mówimy o tym, co jest teraz. Najczęstsze na poziomie A1: like, love, hate, want, need, know, understand, believe, remember, have (= mieć, posiadać).
| Poprawnie (Present Simple) | Błędnie |
|---|---|
| I like this song. | I'm liking this song. |
| She wants a sandwich. | She's wanting a sandwich. |
| Do you know the answer? | Are you knowing the answer? |
| I don't understand. | I'm not understanding. |
| They have a new car. | They're having a new car. |