Eenglish-tests.com
A1

Zaimki osobowe

Zaimek to krótkie słowo, którego używamy zamiast rzeczownika, żeby nie powtarzać w kółko tego samego imienia: Tom is my friend. He is ten. Siedem zaimków w funkcji podmiotu to I, you, he, she, it, we i they. Stoją przed czasownikiem i pokazują, kto lub co wykonuje czynność. W tej lekcji dowiesz się, którego zaimka użyć w odniesieniu do ludzi, zwierząt i rzeczy, dlaczego I zawsze piszemy wielką literą i dlaczego angielskie zdanie zawsze potrzebuje podmiotu — nawet tam, gdzie po polsku go pomijamy.

1Co to jest zaimek?

Kiedy mówimy o osobie lub rzeczy drugi raz, zwykle nie powtarzamy rzeczownika. Zamiast niego używamy zaimka. Zaimek „zastępuje” rzeczownik: słuchacz wie, o kogo lub o co chodzi, bo wcześniej padł rzeczownik. Dzięki temu zdania są krótsze i brzmią bardziej naturalnie.

  • ✗

    Anna is my sister. Anna is a student. Anna lives in London.

    Gramatycznie poprawne, ale brzmi dziwnie: powtarzamy Anna trzy razy.

  • ✓

    Anna is my sister. She is a student. She lives in London.

  • ✓

    I have a new phone. It is very fast.

  • ✓

    My parents are at home. They are in the garden.

RzeczownikZaimek
Tom, my dad, the manhe
Anna, my mum, the girlshe
the book, the weather, the dogit
my friends, the books, Tom and Annathey
my family and I, Tom and Iwe

2Siedem zaimków w funkcji podmiotu

Podmiot to osoba lub rzecz, która wykonuje czynność albo którą opisujemy. Zwykle stoi na początku zdania, przed czasownikiem. Te zaimki nazywamy zaimkami w funkcji podmiotu (subject pronouns). Są trzy osoby w liczbie pojedynczej i trzy w liczbie mnogiej, a you oznacza zarówno liczbę pojedynczą, jak i mnogą.

ZaimekKto?Przykład
Iosoba mówiąca (ja)I am a student.
yousłuchacz (jedna osoba lub więcej)You are very kind.
hejeden mężczyzna lub chłopiecHe is my uncle.
shejedna kobieta lub dziewczynkaShe is a teacher.
itjedna rzecz, zwierzę lub myślIt is on the table.
weosoba mówiąca + inni ludzieWe are friends.
theyinne osoby lub rzeczy (dwie lub więcej)They are in the kitchen.

Liczba pojedyncza i mnoga

OsobaLiczba pojedyncza (jeden)Liczba mnoga (więcej niż jeden)
1. (mówiący)Iwe
2. (słuchacz)youyou
3. (inni)he, she, itthey

Zaimek zmienia czasownik. Z he, she i it czasownik be ma formę is, a w Present Simple czasownik dostaje -s: she works, it rains. Z I używamy am. Z you, we i they używamy are, a czasownik nie ma -s: they work.

ZaimekbePresent Simple
II am (I'm)I like tea.
you / we / theyyou are (you're)they like tea.
he / she / itshe is (she's)she likes tea.

3I: zawsze wielką literą

Zaimek I zawsze piszemy wielką literą — na początku zdania, w środku i na końcu. To specjalna zasada angielskiego: inne zaimki (you, he, she…) w środku zdania piszemy małą literą, ale I nigdy. Po polsku „ja” piszemy małą literą, więc łatwo o pomyłkę. Formy skrócone też zachowują wielką literę: I'm, I've.

  • ✓

    I am from Poland.

  • ✓

    My sister and I go to the same school.

  • ✓

    Can I open the window?

  • ✗

    i like football.

    Zaimek I zawsze piszemy wielką literą: I like football.

4You: jedna osoba czy wiele

W angielskim you oznacza jedną osobę, a także dwie lub więcej osób. To to samo słowo i czasownik też jest taki sam: you are, you like. W polskim mamy różne słowa: „ty” (jedna osoba), „wy” (wiele osób) i grzecznościowe „Pan”, „Pani”, „Państwo”. Angielski ma tylko jedno: mówimy you do kolegi, do nauczyciela, do grupy dzieci i do dyrektora szkoły.

  • ✓

    Anna, you are late!

    jedna osoba

  • ✓

    Children, you are very quiet today.

    wiele osób

  • ✓

    Good morning, Mr Smith. How are you?

    grzecznie — nadal you

  • ✓

    Are you ready, boys?

    wiele osób

5He i she: ludzie i zwierzęta domowe

He używamy w odniesieniu do jednego mężczyzny lub chłopca, a she — do jednej kobiety lub dziewczynki. Nie ma znaczenia, ile ta osoba ma lat ani jaki ma zawód: mały chłopczyk to he, babcia to she, lekarz może być he lub she.

RzeczownikZaimekPrzykład
my dad, my brother, Mr JonesheHe is a police officer.
my mum, my aunt, Mrs BrownsheShe lives in Leeds.
my teacher (kobieta)sheShe is very friendly.
my doctor (mężczyzna)heHe works at the hospital.
our dog Max (pies)heHe loves the park.
our cat Bella (kotka)sheShe sleeps all day.

W odniesieniu do własnych zwierząt domowych i innych zwierząt, które dobrze znamy, zwykle używamy he lub she, bo znamy je jak ludzi i wiemy, jak się nazywają. W odniesieniu do zwierząt w ogóle albo zwierzęcia, którego nie znamy, używamy it: Look at that bird! It is very big.

6It: rzeczy, zwierzęta, pogoda i czas

It używamy w odniesieniu do jednej rzeczy (a book, a car, a house), do zwierzęcia, gdy nie wiemy lub nie ma znaczenia, czy to samiec, czy samica, a także do myśli i sytuacji. W codziennym angielskim nigdy nie używamy he ani she w odniesieniu do rzeczy. Po polsku rzeczy mają rodzaj („stół” — on, „książka” — ona), ale po angielsku stół i książka to zawsze it.

  • ✓

    Where is my bag? — It is under your chair.

  • ✓

    I love this film. It is very funny.

  • ✓

    There is a spider in the bath! It is huge!

  • ✓

    My phone is old, but it works well.

It używamy też jako „pustego” podmiotu. W takich zdaniach it nie oznacza żadnej rzeczy; jest tam tylko dlatego, że angielskie zdanie musi mieć podmiot. Używamy go, mówiąc o pogodzie, godzinie, dniach i datach, odległości oraz żeby powiedzieć, kto to jest (przez telefon albo przy drzwiach). Po polsku mówimy po prostu „Jest zimno”, „Pada”, ale po angielsku potrzebne jest it.

Mówimy o…Przykład
pogodzieIt is cold today. It is raining.
godzinieIt is seven o'clock. It is late.
dniach i datachIt is Monday. It is the 3rd of May.
porach roku i miesiącachIt is autumn. It is often windy in March.
odległościIt is two kilometres to the station.
tym, kto to jestWho is at the door? — It is Tom.
sytuacjachIt is nice to meet you.

7We i they

We zawsze obejmuje osobę mówiącą: we = I + inni ludzie. They odnosi się do dwóch lub więcej innych osób lub rzeczy — ale nie do mówiącego i nie do słuchacza. They używamy w odniesieniu do ludzi, zwierząt i rzeczy: nie ma osobnej formy liczby mnogiej dla mężczyzn, kobiet czy przedmiotów, jak polskie „oni” i „one”.

RzeczownikZaimek
my friend and Iwe
my family and Iwe
you and Iwe
Tom and Annathey
my brothersthey
the shoesthey
the catsthey
  • ✓

    My friends and I like music. We go to concerts together.

  • ✓

    Where are my keys? — They are in your coat.

  • ✓

    I have two sisters. They are older than me.

  • ✓

    These apples are very sweet. They are from our garden.

8Każde zdanie potrzebuje podmiotu

W polskim, jak w wielu językach, można pominąć zaimek, bo końcówka czasownika pokazuje, kto wykonuje czynność: „Mieszkam w Krakowie”, „Jest w szkole”. W angielskim nie jest to możliwe. Angielskie czasowniki mają bardzo mało końcówek, więc podmiot jest konieczny: bez niego nie wiemy, o kim mówimy. Każde zdanie (z wyjątkiem poleceń, takich jak „Sit down!”) potrzebuje podmiotu.

  • ✗

    Am a student.

    Brak podmiotu. Powiedz: I am a student.

  • ✓

    I am a student.

  • ✗

    Where is Tom? — Is at school.

    Brak podmiotu. Powiedz: He is at school.

  • ✓

    Where is Tom? — He is at school.

  • ✗

    Is very hot today.

    Powiedz: It is very hot today.

  • ✓

    It is very hot today.

9Nie powtarzaj podmiotu

Podmiot występuje w zdaniu tylko raz. Jeśli podmiotem jest rzeczownik (my brother, the film, Anna), nie dodajemy po nim zaimka. Zaimek zastępuje rzeczownik — albo jedno, albo drugie, nigdy oba naraz. Ten błąd jest bardzo częsty w mowie, więc uważnie się słuchaj.

  • ✗

    My brother he works in a bank.

    Dwa podmioty. Użyj rzeczownika albo zaimka.

  • ✓

    My brother works in a bank.

  • ✓

    He works in a bank.

  • ✗

    The film it is very long.

    Powiedz: The film is very long. / It is very long.

  • ✗

    My parents they live in a flat.

    Powiedz: My parents live in a flat. / They live in a flat.

10Jak wybrać właściwy zaimek

Żeby wybrać właściwy zaimek, zadaj sobie dwa pytania. Pierwsze: czy chodzi o jedną osobę/rzecz, czy o więcej? Drugie: czy to mówiący, słuchacz, mężczyzna, kobieta, czy rzecz? Potem spójrz na czasownik, bo zaimek i czasownik muszą do siebie pasować.

PytanieOdpowiedźZaimek
Czy chodzi o mnie?tak, tylko o mnieI
Czy chodzi o mnie + innych ludzi?takwe
Czy chodzi o tego, do kogo mówię (o jedną osobę lub więcej)?takyou
Jeden mężczyzna lub chłopiec (albo zwierzę domowe — samiec)?takhe
Jedna kobieta lub dziewczynka (albo zwierzę domowe — samica)?takshe
Jedna rzecz, zwierzę, pogoda lub godzina?takit
Dwie lub więcej osób lub rzeczy (nie ja, nie ty)?takthey
  • ✓

    Mr and Mrs Green have a shop. They sell flowers.

  • ✓

    My mum is a cook. She makes great pizza.

  • ✓

    This is my bike. It is blue.

  • ✓

    Lucy and I are cousins. We are both twelve.

Zaimki osobowe: testy

Testy są po angielsku — w ten sposób ćwiczysz angielski.

GameFix the mistake: Personal pronounsFind the mistake in each sentence and choose the right word.Play →GameSort it: Personal pronounsPut every card in the right group.Play →

Ta lekcja była przydatna? Udostępnij ją znajomemu lub swojej klasie.