Eenglish-tests.com
B2

Cụm động từ thông dụng: đời sống hằng ngày

Cụm động từ (phrasal verb) là một động từ có một từ nhỏ đứng sau, ví dụ get up, turn on hay look for. Người bản ngữ dùng chúng liên tục trong giao tiếp hằng ngày, thường nhiều hơn hẳn những động từ một từ mang tính trang trọng: họ nói find out thay vì discover, và give up thay vì quit. Trong bài này, bạn sẽ học hơn bốn mươi cụm động từ hữu ích nhất trong đời sống hằng ngày, được nhóm theo tình huống: buổi sáng, ở nhà, mua sắm, đi chơi và đi lại, công nghệ và kế hoạch. Với mỗi cụm, bạn sẽ thấy nghĩa, các ví dụ thực tế và cách nó hoạt động trong câu: bạn có thể đặt tân ngữ ở giữa (turn it on) hay không (look after her). Học theo tình huống, chứ không theo danh sách xếp theo bảng chữ cái, sẽ giúp bạn nhớ dễ hơn nhiều.

1Ôn nhanh: cụm động từ là gì?

verb + particle (up, down, on, off, in, out, away, back…) = a new meaning

Từ nhỏ đứng sau động từ được gọi là tiểu từ (particle). Nó trông giống giới từ hoặc trạng từ, nhưng khi kết hợp với động từ, nó tạo thành một đơn vị nghĩa duy nhất. Đôi khi nghĩa dễ đoán: come back = return (quay lại), sit down = take a seat (ngồi xuống). Tuy nhiên, rất thường xuyên nghĩa mang tính thành ngữ, tức là bạn không thể suy ra từ hai phần riêng lẻ: give up chẳng liên quan gì đến việc cho, và run out of chẳng liên quan gì đến việc chạy.

Cụm động từ hoạt động theo ba cách khác nhau, và trong bài này mỗi cụm đều được đánh dấu để bạn biết nó thuộc nhóm nào. Điều này quan trọng nhất khi tân ngữ là một đại từ như it, them, him hoặc her.

Ba nhóm (dùng trong tất cả các bảng bên dưới)

Ký hiệuÝ nghĩaVí dụ
S (tách được)Có tân ngữ, và tân ngữ có thể đứng trước hoặc sau tiểu từ. Đại từ bắt buộc phải đứng ở giữa.Turn on the light. / Turn the light on. / Turn it on.
I (không tách được)Có tân ngữ, nhưng tân ngữ luôn đứng sau tiểu từ, kể cả khi đó là đại từ.I'm looking for my keys. / I'm looking for them.
— (không có tân ngữ)Động từ hoàn toàn không đi với tân ngữ.I usually get up at seven.

2Buổi sáng

Ngày của bạn đầy cụm động từ ngay từ lúc bạn mở mắt. Hãy để ý sự khác nhau giữa wake up (thức dậy, hết ngủ) và get up (ra khỏi giường). Bạn có thể thức dậy lúc bảy giờ nhưng đến bảy rưỡi mới chịu rời giường!

Cụm động từÝ nghĩaVí dụ
wake up (— / S)thức dậy; đánh thức ai đóI woke up before my alarm went off. / Please wake me up at six.
get up (—)ra khỏi giườngOn Saturdays I don't get up until ten.
go off (—)bắt đầu reo (chuông báo thức)My alarm goes off at 6.45 every morning.
put on (S)mặc quần áo, đi giày, trang điểmPut on a warm jumper. / Put it on.
take off (S)cởi quần áo hoặc tháo giàyPlease take your shoes off in the hall. / Take them off.
do up (S)cài cúc, kéo khóa hoặc thắt dây an toànDo up your coat, it's freezing. / Do it up.
hurry up (—)làm gì đó nhanh hơnHurry up! We'll miss the bus.
get on / get off (I)lên / xuống xe buýt, tàu, máy bay hoặc xe đạpI get on the bus at the corner and get off at the school.
  • ✓

    I always wake up early, but I find it hard to get up in winter.

  • ✓

    He put on his school uniform, did up his tie and ran out of the door.

  • ✓

    When you get off the train, turn left and walk to the main square.

3Ở nhà

Nhiều cụm động từ về nhà cửa liên quan đến máy móc và việc nhà. Với máy móc, on và off nghĩa là bật và tắt, còn up và down nghĩa là tăng và giảm: turn the heating up nếu bạn thấy lạnh, turn the music down nếu nhạc quá to. Trong tiếng Anh-Anh, switch là từ thay thế phổ biến cho turn khi nói về đèn và đồ điện.

Cụm động từÝ nghĩaVí dụ
turn on / switch on (S)bật máy hoặc đènCan you turn on the oven? / Turn it on.
turn off / switch off (S)tắt máy hoặc đènSwitch the lights off when you leave the room.
turn up (S)tăng âm lượng, nhiệt độ hoặc công suấtTurn up the radio, I love this song!
turn down (S)giảm âm lượng, nhiệt độ hoặc công suấtCould you turn it down? The baby's asleep.
tidy up (— / S)dọn dẹp cho gọn gàngWe tidied up the living room before the guests arrived.
put away (S)cất đồ về đúng chỗ của nóPut your clothes away before bedtime. / Put them away.
throw away / throw out (S)bỏ thứ gì đó vào thùng rácDon't throw away that box! / Don't throw it away.
wash up (—)rửa bát đĩa, cốc chén và xoong nồi sau bữa ănI cooked, so it's your turn to wash up.
hang up (S)treo quần áo lên mócHang up your coat in the hall. / Hang it up.
look after (I)chăm sóc một người, con vật hoặc đồ vậtMy neighbour looks after our cat when we're away. / She looks after it.
  • ✓

    It's boiling in here. Shall I turn the heating down?

  • ✓

    Once you've finished playing, please put the games away and tidy up your room.

  • ✓

    My grandma has looked after me every Wednesday since I was little.

4Mua sắm

Khi mua sắm, ở cửa hàng hay trên mạng, ta dùng nhiều động từ với up, on, out và back. Hãy chú ý run out of: cụm này có hai tiểu từ và luôn không tách được. Thứ bạn không còn nữa đứng ở cuối.

Cụm động từÝ nghĩaVí dụ
look for (I)tìm kiếmI'm looking for a present for my dad. / I'm looking for one.
try on (S)mặc thử quần áo xem có vừa khôngCan I try on these trainers? / Can I try them on?
pick up (S)nhấc lên từ một bề mặt; lấy, nhậnShe picked up a basket at the entrance. / I'll pick it up later.
run out of (I)dùng hết thứ gì đó, không còn lại chút nàoWe've run out of bread. / We've run out of it.
sell out (—)bán hết, không còn cái nàoThe concert tickets sold out in an hour.
take back (S)mang trả lại đồ cho cửa hàngThe jeans were too long, so I took them back.
queue up (—)xếp hàng chờWe queued up for twenty minutes to pay.
pay back (S)trả lại tiền đã vayCan you lend me a fiver? I'll pay you back tomorrow.
  • ✓

    I tried on three jackets, but none of them fitted me.

  • ✓

    If the shop has run out of your size, you can order it online.

  • ✓

    The new game had already sold out by the time we got there.

  • ✓

    I'll pick up some milk on my way home.

5Đi chơi và đi lại

Chuyện đi lại đầy những cụm động từ về khởi hành, đến nơi và trở về. Set off đặc biệt hữu ích: nó có nghĩa là bắt đầu một chuyến đi, và người Anh dùng nó thay cho từ depart trang trọng hơn.

Cụm động từÝ nghĩaVí dụ
go out (—)ra ngoài đi chơiWe're going out for a pizza tonight.
eat out (—)ăn ở nhà hàngWe don't eat out very often; we prefer cooking.
come back / get back (—)trở vềWhat time did you get back last night?
set off (—)bắt đầu một chuyến đi, khởi hànhWe set off at dawn to avoid the traffic.
check in (—)làm thủ tục ở khách sạn hoặc sân bayYou must check in two hours before the flight.
check out (—)thanh toán và rời khách sạn, trả phòngWe have to check out of the room by eleven.
pick up (S)đón ai đó, thường bằng ô tôMum will pick us up from the station.
drop off (S)đưa ai đó đến một nơi và để họ xuống ở đóCan you drop me off at the corner?
take off (—)cất cánh (máy bay)The plane took off forty minutes late.
break down (—)bị hỏng, ngừng hoạt động (ô tô hoặc máy móc)Our car broke down on the motorway.
  • ✓

    If we set off at eight, we'll get there in time for lunch.

  • ✓

    After we had checked in, we went straight to the beach.

  • ✓

    My dad drops me off at school and my mum picks me up.

  • ✓

    The coach broke down, so we had to wait two hours for a new one.

6Công nghệ và điện thoại

Cuộc sống hiện đại đã tạo ra rất nhiều cụm động từ mới, và nhiều cụm cũ có thêm nghĩa mới. Hãy chú ý log in / log out (cũng nói log on / log off) và sign up, những cụm bạn thấy trên hầu hết mọi trang web và ứng dụng.

Cụm động từÝ nghĩaVí dụ
log in / log out (—)đăng nhập / đăng xuất tài khoảnLog in with your email and password. / Don't forget to log out.
sign up (—)tạo tài khoản hoặc đăng ký tham gia câu lạc bộI signed up for a free trial.
plug in (S)cắm điệnPlug in your laptop. / Plug it in.
charge up (S)sạc đầy pinI need to charge up my phone before we go.
call back / ring back (S)gọi lại cho ai đóI'm driving. Can I call you back?
hang up (—)cúp máy, kết thúc cuộc gọiHe hung up before I could explain.
look up (S)tra cứu thông tin trong sách hoặc trên mạngIf you don't know a word, look it up.
print out (S)in ra giấyPlease print out your boarding pass. / Print it out.
top up (S)nạp tiền vào điện thoại hoặc thẻ đi lạiI need to top up my phone. I've got no credit.
  • ✓

    I couldn't log in because I'd forgotten my password.

  • ✓

    She looked up the train times on her phone.

  • ✓

    Sorry, I'm in a meeting. I'll ring you back in ten minutes.

7Kế hoạch, thông tin và vấn đề

Nhóm này gồm một số cụm động từ thông dụng nhất trong tiếng Anh. Chúng được dùng ở nhà, ở trường và nơi làm việc, trong văn nói và văn viết thân mật. Hãy học thật kỹ: bạn sẽ nghe find out, give up và sort out mỗi ngày.

Cụm động từÝ nghĩaVí dụ
find out (S)phát hiện ra, tìm ra thông tinI found out the truth yesterday. / How did you find out?
give up (S)ngừng làm việc gì đó; bỏ cuộcHe gave up chocolate for a month. / Don't give up!
sort out (S)giải quyết vấn đề; sắp xếpDon't worry, I'll sort it out.
fill in (S)điền thông tin vào mẫu đơnFill in this form, please. / Fill it in.
work out (— / S)tập thể dục; tìm ra đáp ánI work out at the gym. / Can you work out the answer?
call off (S)hủy một sự kiệnThey called off the match because of the snow.
turn up (—)xuất hiện, đến nơi (thường bất ngờ hoặc muộn)Only five people turned up to the meeting.
come round / come over (—)đến thăm nhà ai đóDo you want to come round on Saturday?
carry on (—)tiếp tụcCarry on reading while I make some tea.
calm down (— / S)bình tĩnh lại; làm ai đó bình tĩnh lạiCalm down, it's only a game!
  • ✓

    I've just found out that the museum is closed on Mondays.

  • ✓

    If I were you, I wouldn't give up the guitar. You're getting much better.

  • ✓

    Could you fill in your name and address at the top of the page?

  • ✓

    The trip was called off because of the storm.

8Trật tự từ với tân ngữ và đại từ

Bây giờ hãy xem kỹ điểm ngữ pháp quan trọng nhất: tân ngữ đứng ở đâu. Với cụm động từ tách được và một danh từ, bạn có thể chọn. Với đại từ, bạn không có lựa chọn: nó bắt buộc đứng ở giữa. Với cụm động từ không tách được, tân ngữ luôn đứng ở cuối.

Separable: turn on the TV ✓ · turn the TV on ✓ · turn it on ✓ · turn on it ✗
Inseparable: look after the dog ✓ · look after it ✓ · look the dog after ✗ · look it after ✗
Động từVới danh từVới đại từ
pick up (S)pick up the bag / pick the bag uppick it up
throw away (S)throw away the boxes / throw the boxes awaythrow them away
wake up (S)wake up the children / wake the children upwake them up
look for (I)look for my phonelook for it
look after (I)look after my sisterlook after her
get off (I)get off the busget off it
run out of (I)run out of petrolrun out of it
  • ✓

    Your toys are on the stairs. Please pick them up.

  • ✓

    I can't find my headphones. Have you seen them? I've been looking for them all morning.

  • ✗

    Pick up them.

    Đại từ phải đứng giữa động từ và tiểu từ: pick them up.

  • ✗

    I'm looking my keys for.

    look for là cụm không tách được: I'm looking for my keys.

9Những lỗi thường gặp

Người Việt thường dịch từng từ một từ tiếng Việt sang, nên hay dùng một động từ đơn ở chỗ tiếng Anh cần tiểu từ, hoặc nhầm lẫn những cụm trông giống nhau. Dưới đây là những lỗi phổ biến nhất.

10Cụm động từ hay động từ một từ?

Hầu hết các cụm động từ hằng ngày đều có một động từ một từ tương đương, trang trọng hơn. Cả hai đều đúng, nhưng được dùng trong những tình huống khác nhau. Trong hội thoại, tin nhắn và email thân mật, cụm động từ nghe tự nhiên và thân thiện. Trong thư chính thức, báo cáo hoặc thông báo, động từ một từ thường phù hợp hơn. Đó là lý do bạn nghe bạn bè nói "We set off at six", nhưng ở nhà ga lại nghe "The train departs at 6.00".

Cụm động từ (thân mật)Động từ một từ (trang trọng hơn)
find outdiscover
give upstop, quit
set offdepart, leave
come backreturn
call offcancel
turn uparrive, appear
fill incomplete (a form)
carry oncontinue
look forsearch for, seek
throw awaydiscard
  • ✓

    Informal: Sorry, the party's been called off.

  • ✓

    Formal: We regret to inform you that the event has been cancelled.

  • ✓

    Informal: Can you fill in this form?

  • ✓

    Formal: Please complete the attached form.

Cụm động từ thông dụng: đời sống hằng ngày: bài kiểm tra

Bài kiểm tra bằng tiếng Anh: như vậy bạn được luyện tiếng Anh.

GameFix the mistake: Common phrasal verbs: everyday lifeFind the mistake in each sentence and choose the right word.Play →

Bài học này có ích không? Hãy chia sẻ với bạn bè hoặc với lớp của bạn.