1Özne + fiil + nesne
Özne, işi yapan kişi ya da şeydir. En başta gelir. Fiil eylemi (ya da durumu) gösterir ve öznenin hemen arkasından gelir. Nesne ise eylemden etkilenen kişi ya da şeydir ve fiilden sonra gelir. Türkçede bu öğelerin yerini değiştirebiliriz (Kediyi köpek gördü), çünkü ekler görevi gösterir. İngilizcede bu mümkün değildir: anlamı kelimelerin yeri belirler.
| Özne | Fiil | Nesne |
|---|---|---|
| I | like | pizza. |
| My brother | plays | the guitar. |
| We | watch | TV in the evening. |
| Sara | speaks | three languages. |
| The children | love | their teacher. |
- ✓
The dog sees the cat.
Eylemi köpek yapıyor.
- ✓
The cat sees the dog.
Şimdi eylemi kedi yapıyor. Anlam değişti!
- ✗
Pizza I like.
Nesne başa gelemez.
- ✗
I pizza like.
Fiil nesneden önce gelir. Türkçedeki gibi fiili sona koymayın.
Bazı fiiller nesne istemez: I sleep. She works. The baby is crying. Bu durumda cümle yalnızca özne + fiil, ya da özne + fiil + başka bir bilgiden oluşur (She works in a bank).
2İngilizcede özne şarttır
Türkçede özneyi çoğu zaman söylemeyiz, çünkü fiilin eki kimin yaptığını gösterir ("Geliyorum", "Evde"). İngilizcede ise neredeyse her cümlenin bir öznesi olmalıdır. Hava durumu, saat, günler ve mesafe söz konusu olduğunda gerçek bir kişi ya da şey yoktur; bu yüzden "boş" bir özne olarak it kullanırız ("Yağmur yağıyor" → It is raining).
| Durum | Örnek |
|---|---|
| hava durumu | It is raining. It's cold today. |
| saat | It's seven o'clock. |
| günler ve tarihler | It's Monday. It's the 3rd of June. |
| mesafe | It's two kilometres to the station. |
| bir durum hakkında görüşler | It's nice to meet you. It's easy. |
- ✗
Is raining.
Özne yok.
- ✓
It is raining.
- ✗
Is a big city.
Hangi şehir? Bir özne gerekir.
- ✓
It is a big city. / London is a big city.
- ✗
Where is Tom? — Is at home.
- ✓
Where is Tom? — He is at home.
3Sıfatlar: isimden önce ya da be fiilinden sonra
Sıfatlar isimleri niteler: big, old, beautiful, red. İngilizcede sıfatın iki olağan yeri vardır. Ya ismin önüne gelir (a red car), ya da be fiilinin arkasına gelir (The car is red). Sıfat asla ismin arkasına gelmez. Türkçede de sıfat ismin önüne gelir (kırmızı bir araba), bu yüzden bu kural size tanıdık gelecektir.
| İsimden önce | Be fiilinden sonra |
|---|---|
| a big house | The house is big. |
| an old man | He is old. |
| cold water | The water is cold. |
| a beautiful city | Paris is beautiful. |
| happy children | The children are happy. |
4Sıfatların çoğul biçimi yoktur
Bazı dillerde sıfat, çoğul isimlerle ya da eril ve dişil isimlerle birlikte değişir. İngilizcede sıfat asla değişmez: bir şey için de birçok şey için de, bir erkek için de bir kadın için de aynıdır. Türkçede de "yeni kitaplar" deriz, "yeniler kitaplar" demeyiz. Çoğul -s ekini yalnızca isim alır.
| Bir tane | Birçok |
|---|---|
| a new book | two new books |
| a small dog | three small dogs |
| an expensive car | expensive cars |
| He is tall. | They are tall. |
5Very + sıfat
Very ("çok") bir sıfatın anlamını güçlendirir. Her zaman doğrudan sıfatın önüne gelir: very + sıfat. Arkasında bir isim varsa sıra şöyledir: a/an + very + sıfat + isim. Very'yi bir fiille kullanmayız: fiiller için cümlenin sonunda very much kullanırız. Türkçede "Futbolu çok severim" deriz, ama İngilizcede ✗ I very like football denmez.
- ✓
The film is very good.
- ✓
It's a very small flat.
- ✓
She's a very good cook.
- ✓
I'm very hungry. Let's eat!
- ✗
It is good very.
very sıfattan önce gelir.
- ✗
I very like football.
Fiille: I like football very much.
6Önce yer, sonra zaman
Bir cümlenin sonunda çoğu zaman bir yer (nerede?) ve bir zaman (ne zaman?) ifadesi bulunur. Olağan sıra şudur: fiil + nesne + yer + zaman. Kolay bir hatırlama yolu: önce nerede, sonra ne zaman. Türkçede genellikle önce zamanı söyleriz (Her gün okula giderim), İngilizcede ise sıra tersidir: I go to school every day. Zaman ifadesi cümlenin en başına da gelebilir, ama fiil ile nesnenin arasına giremez.
| Özne + fiil (+ nesne) | Yer | Zaman |
|---|---|---|
| I go | to school | every day. |
| We have lunch | at home | on Sundays. |
| She meets her friends | in the park | after school. |
| They play football | in the garden | at the weekend. |
- ✗
I go every day to school.
Önce yer, sonra zaman.
- ✓
I go to school every day.
- ✓
Every day I go to school.
Zamanın başa gelmesi de doğrudur.
- ✗
I every day go to school.
Zaman ifadesi özne ile fiilin arasına girmez.
7Sıklık zarfları: always, usually, never
Sıklık zarfları bir şeyin ne sıklıkla olduğunu söyler: always (her zaman), usually (genellikle), often (sık sık), sometimes (bazen), rarely (nadiren), never (asla). Yerleri fiile bağlıdır. Normal bir fiilin önüne gelirler (I always get up early), ama be fiilinin arkasına gelirler (I am always tired).
| Normal fiille: fiilden önce | Be ile: be'den sonra |
|---|---|
| I always walk to work. | I'm always on time. |
| She usually has tea. | She's usually at home in the evening. |
| We often eat pasta. | We're often busy. |
| They never watch TV. | They're never late. |
Do/does ile kurulan olumsuz cümlelerde ve sorularda zarf, asıl fiilin önüne gelir: I don't often go out. Do you usually walk to school? Sometimes özeldir: cümlenin başına ya da sonuna da gelebilir: Sometimes I cook. I cook sometimes.
8Olumsuz cümleler
Olumsuz bir cümlede not kelimesi (ya da n't) be fiilinden ya da do ve does yardımcı fiillerinden sonra gelir. Do/does'tan sonra asıl fiil, yalın hâliyle gelir. Cümlenin geri kalanı olağan sırasını korur. Türkçede olumsuzluk fiile eklenen bir ekle yapılır (sevmiyorum), İngilizcede ise ayrı bir kelimeyle.
| Fiil | Olumsuz cümlede sıra | Örnek |
|---|---|---|
| be | özne + am / is / are + not | She isn't at home. |
| diğer fiiller | özne + do / does + not + fiil | I don't like fish. |
| diğer fiiller (he, she, it) | özne + does + not + fiil | He doesn't drive a car. |
9Sorular: sıra değişir
Sorularda sıra olumlu cümlelerden farklıdır. Be ile fiili öznenin önüne alırız: You are tired → Are you tired? Diğer fiillerde öznenin önüne do ya da does koyarız, asıl fiil ise öznenin arkasında kalır. Soru kelimesi (what, where, when…) en başa gelir. Türkçede soruyu çoğu zaman "mı/mi" ekiyle yaparız ve sıra değişmez; İngilizcede ise sıra değişir.
| Tür | Soruda sıra | Örnek |
|---|---|---|
| be: evet/hayır sorusu | be + özne + …? | Is she a teacher? |
| be: wh- sorusu | soru kelimesi + be + özne? | Where is she? |
| diğer fiiller: evet/hayır sorusu | do / does + özne + fiil? | Do you like tea? |
| diğer fiiller: wh- sorusu | soru kelimesi + do / does + özne + fiil? | What does he eat? |
10Adım adım cümle kurmak
Bir cümle kuralım ve her seferinde bir öğe ekleyelim. Her yeni öğenin kendi yerine nasıl gittiğine bakın. Özne ve fiil baştadır ve bir arada kalır; sıfat isminin önüne gelir; sıklık zarfı fiilden önce gelir; yer ve zaman sona gelir.
| Adım | Cümle |
|---|---|
| özne + fiil | My sister drinks. |
| + nesne | My sister drinks coffee. |
| + sıfat | My sister drinks black coffee. |
| + sıklık zarfı | My sister always drinks black coffee. |
| + yer | My sister always drinks black coffee at work. |
| + zaman | My sister always drinks black coffee at work in the morning. |
Aynı cümlenin olumsuz ve soru biçimi
| Biçim | Cümle |
|---|---|
| olumsuz | My sister doesn't drink black coffee at work. |
| evet/hayır sorusu | Does your sister drink black coffee at work? |
| wh- sorusu | What does your sister drink at work? |