1Trzy dźwięki
| Dźwięk | Po… | Przykłady |
|---|---|---|
| /s/ | dźwiękach bezdźwięcznych: /p/, /t/, /k/, /f/, /θ/ | cups, cats, books, laughs, months |
| /z/ | dźwiękach dźwięcznych i wszystkich samogłoskach | dogs, bags, pens, trees, days |
| /ɪz/ | dźwiękach syczących i szumiących: /s/, /z/, /ʃ/, /tʃ/, /dʒ/ | buses, roses, dishes, watches, pages |
2Dźwięki dźwięczne i bezdźwięczne
Wiele angielskich spółgłosek tworzy pary. W każdej parze usta, wargi i język robią to samo. Jedyna różnica to głos: w dźwięku bezdźwięcznym jest tylko powietrze, a w dźwięku dźwięcznym drga gardło. Polski ma podobne pary (p – b, t – d, k – g, f – w, s – z), więc ta zasada nie powinna być dla ciebie nowa.
| Bezdźwięczne (tylko powietrze) | Dźwięczne (gardło drga) |
|---|---|
| /p/ — pen | /b/ — bed |
| /t/ — tea | /d/ — dog |
| /k/ — cat | /ɡ/ — go |
| /f/ — fish | /v/ — van |
| /θ/ — think | /ð/ — this |
| /s/ — sun | /z/ — zoo |
| /ʃ/ — shop | /ʒ/ — television |
| /tʃ/ — chair | /dʒ/ — job |
| — | /m/, /n/, /ŋ/, /l/, /r/, /w/, /j/ i wszystkie samogłoski |
3/s/ po dźwiękach bezdźwięcznych
Kiedy słowo kończy się dźwiękiem bezdźwięcznym, końcówka też jest bezdźwięczna: /s/.
| Ostatni dźwięk | Przykłady |
|---|---|
| /p/ | cups /kʌps/, shops, stops |
| /t/ | cats /kæts/, hats, gets |
| /k/ | books /bʊks/, desks, likes |
| /f/ | cliffs, laughs /lɑːfs/, coughs |
| /θ/ | months /mʌnθs/, myths |
4/z/ po dźwiękach dźwięcznych i samogłoskach
Kiedy słowo kończy się dźwiękiem dźwięcznym lub samogłoską, końcówka brzmi /z/. To najczęstszy dźwięk. Uważaj: w polskim dźwięczne spółgłoski na końcu słowa tracą dźwięczność („grzyb” brzmi jak „grzyp”), dlatego Polacy często mówią dogs jak „doks”. W angielskim końcowe /z/ musi brzmieć dźwięcznie: /dɒɡz/.
| Ostatni dźwięk | Przykłady |
|---|---|
| /b/ | jobs /dʒɒbz/, clubs |
| /d/ | beds /bedz/, reads |
| /g/ | bags /bæɡz/, dogs |
| /v/ | lives /lɪvz/, gloves |
| /l/ | balls /bɔːlz/, girls |
| /m/, /n/ | rooms /ruːmz/, pens /penz/ |
| samogłoska | trees /triːz/, days, cars /kɑːz/, goes /ɡəʊz/ |
5/ɪz/: dodatkowa sylaba
Po dźwiękach syczących i szumiących dodajemy nową sylabę: /ɪz/. Słowo staje się dłuższe o jedną sylabę.
| Słowo | Z końcówką | Sylaby |
|---|---|---|
| bus /bʌs/ | buses /ˈbʌsɪz/ | 1 → 2 |
| rose /rəʊz/ | roses /ˈrəʊzɪz/ | 1 → 2 |
| dish /dɪʃ/ | dishes /ˈdɪʃɪz/ | 1 → 2 |
| watch /wɒtʃ/ | watches /ˈwɒtʃɪz/ | 1 → 2 |
| page /peɪdʒ/ | pages /ˈpeɪdʒɪz/ | 1 → 2 |
| box /bɒks/ | boxes /ˈbɒksɪz/ | 1 → 2 |
6Ta sama zasada dla czasowników i 's
Te trzy dźwięki działają tak samo w rzeczownikach w liczbie mnogiej, w czasownikach z he/she/it i w dzierżawczym 's.
| Dźwięk | Rzeczownik w liczbie mnogiej | Czasownik | Forma dzierżawcza |
|---|---|---|---|
| /s/ | cats | she works | Kate's bag |
| /z/ | dogs | he plays | John's bike |
| /ɪz/ | buses | she watches | Alice's cat |
- /s/
- Rzeczownik w liczbie mnogiej
- cats
- Czasownik
- she works
- Forma dzierżawcza
- Kate's bag
- /z/
- Rzeczownik w liczbie mnogiej
- dogs
- Czasownik
- he plays
- Forma dzierżawcza
- John's bike
- /ɪz/
- Rzeczownik w liczbie mnogiej
- buses
- Czasownik
- she watches
- Forma dzierżawcza
- Alice's cat
- ✓
He stops /s/ at the shop and buys /z/ two oranges /ɪz/.
- ✓
She washes /ɪz/ the dishes /ɪz/ and reads /z/ a book.
- ✓
My dad likes /s/ cakes /s/ and cookies /z/.
7Dlaczego /s/ i /z/ są ważne
W angielskim /s/ i /z/ mogą zmienić znaczenie słowa. Posłuchaj tych par i spróbuj je wymówić. Jedyną różnicą jest ostatni dźwięk.
| Z /s/ | Z /z/ |
|---|---|
| price /praɪs/ — ile coś kosztuje | prize /praɪz/ — to, co dostaje zwycięzca |
| place /pleɪs/ — miejsce (miasto, pokój…) | plays /pleɪz/ — he plays football |
| rice /raɪs/ — ryż | rise /raɪz/ — iść w górę, wznosić się |
| peace /piːs/ — pokój, brak wojny | peas /piːz/ — groszek, małe zielone warzywa |
| bus /bʌs/ | buzz /bʌz/ — dźwięk pszczoły |